MUD (Multi-User Dungeon; Multi-User Dimension; Multi-User Domain)
Środowisko służące do rozgrywania sieciowych gier przygodowych typu RPG wielu osobom (zob. multiplayer).
Użytkownicy biorący udział w MUD-ach odtwarzają ustalone role, wcielając się w postacie wybranych awatarów - bohaterów o określonych właściwościach: wyglądzie, mocy, zdolnościach, etc.. Wszyscy uczestnicy mogą ze sobą rozmawiać, znajdywać i przekazywać przedmioty oraz poruszać się po wirtualnej, złożonej z szeregu pomieszczeń (tzw. lokacji) przestrzeni. Istnieje też pewna ilość fikcyjnych postaci generowanych przez komputer. Wraz ze zdobytym doświadczeniem rośnie znaczenie graczy; po zdobyciu odpowiedniej liczby punktów uzyskują oni wyższą pozycję i większe uprawnienia. Uczestnicy postawieni najwyżej w hierarchii mają prawo wzbogacać grę o nowe elementy, a nawet zmieniać jej reguły.
Pierwszy MUD napisany został w 1979 roku przez Roya Trubshowa i Richarda Bartle na Uniwersytecie Essex (następcy tej gry tworzą grupę nazywaną BartleMUD-ami). Przez długie lata MUD-y istniały jedynie w wersji tekstowej, opierając się w głównej mierze na wyobraźni uczestniczących w nich osób. Kolejne ich odmiany (VAXMUD, AberMUD, LPMUD) przynosiły coraz większy stopień komplikacji tworzonych środowisk i umożliwiały większy stopień interakcji. Stopniowo zmieniała się także “ideologia” rozgrywek; tzw. druga fala MUD-ów (TinyMUD oraz późniejsze mutacje) kładły już większy nacisk na współpracę i wspólne budowanie wirtualnych światów niż na walkę i konkurencję. Wiele z nich posiadało własne grupy dyskusyjne – początkowo przechowywane na komputerach systemu BBS, następnie przenoszone stopniowo do Usenetu. Powstające wokół gier społeczności w dużym stopniu związane były ze środowiskami hakerów.
Przełomem w technologii stosowanej do tworzenia MUD-ów było zastosowanie przez Pavela Curtisa języka obiektowego. W ten sposób w 1996 roku sposób ujrzała światło dzienne pierwsza gra typu MOO.
Pierwszymi próbami przełamania tekstowego charakteru MUD-ów były tworzone na bazie grafiki semitekstowej schematy pomieszczeń oraz mapy światów. Współcześnie powstające MUD-y wymagają już specjalnego oprogramowania klienckiego (w prostszych przypadkach dostępnego jako aplety osadzane na stronach WWW lub plug-iny dla przeglądarek internetowych). Na podstawie niewielkich plików dostarczanych przez serwer gry programy te tworzą i wyświetlają na monitorze gracza obfitujące w szczegóły obrazy wirtualnych światów. Jedną z najbardziej znanych gier tego typu jest Ultima Online. Cały czas jednak dostępne są MUD-y tradycyjne – czysto tekstowe gry przeznaczone dla wytrawnych "smakoszy" gatunku.
zobacz również:
- awatar, cyberprzestrzeń, MOO, multiplayer, RPG, Telnet, wirtualna rzeczywistoć, MUD (Multi-User Dungeon; Multi-User Dimension; Multi-User Domain)
- MudConnector (lista kilkuset MUD-ów)
- MUD servers (kolekcja MUD-ów dostępnych przez Telnet)